کارکرد رسانه در مدیریت بحران

اپیزود اول: ینگه دنیا

بعد از حملات ۱۱ سپتامبر، تصویری منتشر شد که چند نفر در میان خرابه‌ها مشغول برافراشتن پرچم ایالات متحده هستند. آن عکس چنان در شبکه‌های تلویزیونی پخش شده و خبرها چنان حول آن چرخید که به نمادی از وحدت مردم امریکا تبدیل شد.


اپیزود دوم: همین حوالی

پس از سیل ویرانگری که از روزهای ابتدایی سال جدید نقاط مختلفی از کشور را درگیر کرده، عکس‌های سراسر غم‌زده از ویرانی‌ها منتشر می‌شد، اما در این میان عکسی که روح الله خسروی روز ۱۹ فروردین از میدان روبه‌روی شهرداری پلدختر گرفته، حس دیگری دارد.

چندین نفر از گروه‌های مختلف اجتماعی، در تلاشی مشترک، مشغول برافراشتن پرچم ایران هستند، آن هم در حالی که در پس زمینه تصویر، هنوز ویرانی‌های ناشی از سیل به چشم می‌خورد.


اپیزود سوم: رسانه‌ها 

اینکه تصویر اول آنچنان بلوایی به پا کرد و تصویر دوم در سکوت تنها توسط چند کاربر شبکه‌های اجتماعی به صورت محدود منتشر شد، یک نکته مهم را گوشزد می‌کند: کارکرد رسانه.

در اصول روزنامه‌نگاری بحثی وجود دارد به نام «روزنامه‌نگاری بحران». رسانه‌ها و روزنامه‌نگاران در شرایط بحران سه وظیفه مهم را بر عهده دارند، اطلاع‌رسانی و آموزش عمومی در خصوص شرایط بحران و کاستن از خسارات؛ اعلام عمق فاجعه و خسارات به مسئولین؛ و از همه مهمتر مدیریت افکار عمومی و جلوگیری از تشدید بحران.

به عقیده نظریه‌پردازان علوم ارتباطات، در شرایط بحران رسانه‌ها وظیفه دارند علاوه بر اطلاع‌رسانی از میزان و عمق بحران، با کنترل افکار عمومی و اطلاع‌رسانی صحیح از اقدامات انجام شده سبب همدلی بین مردم و مسئولین شده و با تزریق روح امید و وحدت از شدت آسیب‌های روحی ناشی از بحران بکاهند.

اصلی که متاسفانه اکثر رسانه‌های ما یا از این سوی بام آن افتادند یا از سوی دیگر آن.

با یک جستجوی ساده در بین خبرها آنچه بیشتر به چشم می‌آید رفتار دوگانه و غیر حرفه‌ای بیشتر رسانه‌هاست که یا آنقدر بر عمق فاجعه تاکید می‌کنند که سبب ترس بیشتر مردم و گسترش حس ناامیدی در جامعه می‌شوند و یا مطالبی منتشر می‌کنند که گویی هیچ اتفاقی نیفتاده و مردم در رفاه کامل مشغول سیل‌بازی هستند.

این قبیل رفتارها اول از همه اعتماد مردم به رسانه را از بین برده و سپس بازار شایعات را داغ می‌کند. وقتی این اتفاقات افتاد روح امید در میان مردم کمرنگ خواهد شد و در چنین شرایطی نه میتواند رفتار مردم را پیش‌بینی کرد و نه امیدی به اصلاح وضعیت موجود داشت.

در جوامع جهان سومی، مدام صحبت از حمایت و کمک‌های مردم و اقدامات و برنامه‌های مسئولین می‌شود در حالی که رسانه به عنوان رابط و هماهنگ کننده همه موارد فوق مورد غفلت قرار گرفته و آش و کاسه همین خواهد بود که تا کنون بوده است.

اگر بخواهیم مسیر توسعه را به سرعت طی کنیم، مهمترین عاملی که تا کنون توجه چندانی به آن نشده است، رسانه و کارکرد رسانه است. مخلص شما

سردبیر/ محمدرضا عطایی

  • ادامه
  • نماینده نهاوند: برای کسی حکم مشاور نزده ام

    نماینده مردم نهاوند در جمع خبرنگاران نهاوند با بیان اینکه برای کسب حکم مشاوره نزده ام گفت: 

    آقایان مهدی مولوی و فرامرزعین قلایی روابط عمومی و پل ارتباطی دفتر نماینده هستند، و اخبار حوزه ما را فقط از طریق این دوستان پیگیری کنید.


    به گزارش عقیق زرین، حسن بهرام نیا با بیان اینکه، خبرنگاران کمبودها و مشکلات شهرستان را باید بگویند گفت: پیش ازاین نیز از اصحاب رسانه خواسته بودم که کمبودها گفته شود، البته در کنار آن نقاط قوت را هم بگوئید، چرا که این دو خصیصه همدیگر را همپوشانی کرده و قطعا یکجانبه نگری باعث ایجاد شتاب در مسیر توسعه و کم شدن امید در مردم خواهد شد.


    وی خاطر نشان کرد: طی یکی دو سال گذشته در شهرستان هم آوایی به وجود آمده و برای رسیدن به هدف، به کار جمعی معتقدم.


    بهرام نیا در ادامه افزود: از همه ظرفیت‌ها و سلیقه ها برای جبران عقب ماندگی های شهرستان استفاده کرده‌ایم و در اکثر موارد فاصله عقب ماندگی از توسعه یا از بین رفته و یا کمتر شده است.

    وی درخصوص عملیات اجرایی تصفیه خانه نهاوند گفت: این تصفیه خانه با ۱۵ میلیارد تومان اعتبار برای آبرسانی به ۳۰ روستای نهاوند از چند ماه قبل شروع شده، گفتنی است این تصفیه‌خانه در تامین آب شرب سالم و بهداشتی روستاها نقش مهمی دارد.


    نماینده مردم نهاوند درمجلس با اشاره به احداث ۵ مدرسه جدید از محل اعتبارات بنیاد برکت در شهرستان نهاوند گفت: با کمک بنیاد مسکن طی ۳ سال ۵۰ روستا به طور کامل بهسازی شده است.


     وی با اشاره به پروژه های ورزشی و افزایش سرانه ورزشی نهاوند بیان کرد: احداث دو استخر جدید برای دانش آموزان و جوانان، تکمیل مجموعه ورزشی بانوان و سالن های ورزشی در چندین روستا و حمایت از ورزشکاران از مهمترین برنامه‌های ورزشی جهت ایجاد نشاط در بین جوانان می باشد.


    نماینده مردم نهاوند اظهار کرد از جمله پروژه‌هایی که ردیف ملی گرفته‌اند می‌توان به ادامه عملیات راه (نهاوند - آورزمان - ملایر ) و چهارخطه کردن محور (سه راهی شهرک خزل تا سه راهی کنگاور) اشاره کرد، که در محور آورزمان برای ادامه کار از او شوند تا آورزمان پیمانکاران مشخص شده و در محور غزل به سه راهی کنگاور نیز تا ماه آینده عملیات اجرایی شروع خواهد شد. 


    حسن بهرام نیا گفت: در بخش توسعه آموزش عالی و دانشگاهها، علاوه بر گسترش رشته ای و افزودن دو رشته کارشناسی به دانشکده فنی و حاج حشمت، مجوز تشکیل دانشکده فنی دختران هم از وزارت علوم اخذ شده که از مهر ماه آینده این دانشکده برای خانم ها در شش رشته کاردانی و کارشناسی پذیرش دانشجو خواهد داشت.

    همچنین دانشگاه دولتی نهاوند ظرف ۲ سال و با اعتباری بالغ بر ۹ میلیارد تومان ساخته شد که در دهه فجر امسال با حضور مسئولین کشوری شاهد افتتاح آن خواهیم بود. همچنین رشته های مهندسی فیزیک، مترجمی زبان انگلیسی، حقوق و کسب و کارهای کوچک به رشته های تحصیلی در دانشگاه آزاد اضافه و اخذ موافقت برای ایجاد حداقل دو رشته کارشناسی ارشد در این دانشگاه و کمک های زیرساختی جهت بهبود وضعیت دانشگاه پیام‌نور از دیگر اقدامات حوزه دانشگاهی می باشد.


     حسن بهرام نیا افزود: در بحث ایجاد و شبکه گذاری فاضلاب شهری باید بگویم، کار بسیار بزرگ صورت گرفته، در سال جاری بیش از ۱۰ میلیارد برای اجرای این پروژه جذب شده و شهاد هستید که ۵ پیمانکار به صورت همزمان و به سرعت کار را پیش می‌برند. در دیدار هفته گذشته ام با وزیر نیرو نیز ۵ میلیارد دیگر (علاوه بر اعتبارات جاری) برای ادامه و تکمیل پروژه مذکور ( در سال آینده ) در نظر گرفته شد. 


    بهرام نیا بیان کرد: در بحث راه سازی و توسعه راه‌های روستایی طی ۳ سال گذشته مجموعا اعتبار کامل برای احداث آسفالت و بهسازی ۷۶ کیلومتر راه روستایی جذب شده که از جمله مسیرهای آن( راه نهاوند به سراب گیان، سه راهی دهفول برزول فارسبان و سایر مسیرهای روستایی می باشد) که در حال اجرا هستند.

    وی همچنین گفت: برای ساخت فیلم مستند شهدای گروه ابوذر با رئیس رسانه ملی دیدار و مذاکره داشتند که خوشبختانه با تامین اعتبار این اثر فاخر توسط هنرمندان خوش ذوق شهرستان ای ساخته شده و در روز شهادت شهیدان گروه ابوذر رونمایی و پخش خواهد شد.


    نماینده مردم نهاوند در ادامه در خصوص سد گرین که مطالبه مهم مردم می باشد بیان کرد: با وجود ناهموار بودن شرایط با تلاش زیاد توانستیم این پروژه را احیا و به دو روش پیمانکاری (۳عاملی) با اعتبار ۱۷۵ میلیارد و در صورت کافی نبودن اعتبارات دولتی با استفاده از ظرفیت بخش خصوصی (فایناس) با اعتبار ۳۷۵ تا ۴۰۰ میلیارد تومان احداث شود و این پشتیبانی مزیتی است که هر طرح و پروژه ای ندارد.

  • ادامه
  • استاندار همدان: عملکرد مدیران در تعامل با رسانه ها ارزیابی می شود


    استاندار همدان با تاکید بر ارزیابی عملکرد مدیران دستگاه های اجرایی در تعامل رسانه ها به صورت ماهانه گفت: مدیریت روابط عمومی استانداری مسئول جمع بندی این ارزیابی می باشد.


    به گزارش عقیق زرین، سید سعید شاهرخی در نشست با مدیران مسئول و سرپرستان نشریات و رسانه های استان همدان اظهار داشت: توجه به عرصه خبر بسیار ضروری است و در راستای تحقق مطالبه این قشر فعال نسبت به تشکیل کارگروه رسانه اقدام می شود.

    وی با تاکید بر لزوم توجه به سند اطلاع رسانی استان همدان گفت: در این سند تکلیف مدیران دستگاه های اجرایی با رسانه ها مشخص است.

    استاندار همدان نقش رسانه ها در پیشبرد اهداف و سیاست های مدیریت ارشد استان را بی بدیل دانست و گفت: از مدیران دستگاه های اجرایی می خواهیم تا ارتباط مطلوب با رسانه ها در راستای اطلاع رسانی موثر و مفید داشته باشند.

    شاهرخی خواستار برگزاری نشست های خبری پیرامون ارایه عملکرد فعالیت ها و نیز تورگردانی رسانه ها در عرصه های مختلف شد و خاطرنشان کرد: انتظار ما از رسانه ها تقویت امید در جامعه، مثبت گرایی و پردازش مسایل امیدبخش در جامعه است هر چند از انتقادهای سازنده و به جا نیز استقبال می کنیم.

    وی با اشاره به اینکه رسانه ها یکی از ارکان توسعه استان هستند گفت: در فضای کار، فعالیت و خدمت به مردم، رسانه ها می توانند این ارتباط دو سویه را بین مردم و مسئولان برقرار کنند.

    شاهرخی، جریان سازی به معنای واقعی و مثبت را از وظایف رسانه ها دانست و گفت: از بیان نقاط ضعفی که بتواند با راهکار مناسب در راستای رفع آن و تبدیل کردن به فرصت مطرح شود، استقبال می کنم.

    استاندار همدان با بیان اینکه همکاری مدیران اجرایی با رسانه ها الزام می باشد، گفت: تاکید می کنم که هیچ شکایتی نباید از رسانه ها در دوره مدیریتم صورت بگیرد.

    در این نشست مدیران مسئول نشریه ها، خبرگزاری ها و پایگاه های خبری نیز به بیان دیدگاه های خود پرداختند.

  • ادامه
  • پایبندی به اخلاق رسانه

    در جهان امروز حرف اول را رسانه‌ها می‌زنند، به خصوص در جوامع شبیه ایران که رسانه‌ها به ناچار بار مسئولیت احزاب سیاسی و نهادهای مدنی را نیز برعهده گرفتند؛ در این شرایط رسانه به عنوان رکن چهارم دموکراسی علاوه بر اطلاع‌رسانی دوسویه بین مردم و مسئولین، وظیفه نقد را نیز بر دوش می‌کشد، از این رو جایگاه اخلاق رسانه‌ای به مراتب پررنگ‌تر خودنمایی می‌کند.

    اخلاق رسانه‌ای از یک سو به بررسی پرسش‌های پیش روی کنشگران رسانه ای اختصاص دارد و از سوی دیگر داوری‌های ارزشی مخاطبان رسانه را درباره‌ی محتوا و عملکرد رسانه مدنظر قرار می‌دهد. اخلاق رسانه به معنای تمرکز بر تعریف درست و غلط در کار رسانه‌ای نیست بلکه در پی آن است که ابزارهایی را برای حرکت در فضاهای خاکستری به وجود آورد، فضاهایی که در آنها می‌توان با بحث و استدلال از میان راه‌های متعارض یا متناقض دست به انتخاب زد. یعنی هدف آن توانمندسازی شهروندان در برابر معضلات و مشکلات پیش‌رو از طریق پرسش‌های واقعی برپایه اولویت‌دهی و ترویج اصول و ارزش‌های اخلاقی است.

    به حرفه‌های رسانه توصیه می‌شود همواره با تعهد به مقوله خدمت عمومی همراه شده و رسانه‌ای روشن، ساده و شفاف باشند و تلاش نمایند جامعه را نیز اینگونه بازنمایی کنند.

    در این بین عوامل گوناگونی برون و درون رسانه‌ای به عملکرد آنها تاثیر می‌گذارد؛ منافع تجاری، اثرات حقیقت‌گویی، توجه به تنوعات فرهنگی و رعایت حریم خصوصی موارد اصلی که اخلاق یک رسانه را ایجاد و قالب‌بندی می‌کنند.

    هر فعال رسانه‌ای دو چارچوب اخلاقی فردی و رسانه مطبوع خود را باید مد نظر داشته باشد. اخلاق رسانه‌ای را کارشناسان امر به پنج مورد تقسیم نموده‌اند: آگاهی‌دهی عمومی، حدود آزادی رسانه‌ها، بیان حقیقت، احترام به حیثیت فردی و زندگی خصوصی افراد. همین موارد مرز بین یک رسانه و دیگر جریانات خبرپراکن را مشخص می‌کند.

    در پایگاه خبری-تحلیلی عقیق زرین تلاش کرده‌ایم تا حد ممکن به اخلاق رسانه پایبند بوده و بیش از هر چیز دیگر خود را در برابر مخاطب پاسخگو بدانیم. در راستای برنامه‌های مدنظر تغییرات کلی در شکل سایت اعمال کردیم تا فضای این رسانه با مخاطب تعاملی‌تر شود، علاوه بر امکان درج نظرات مخاطبان در پایان هر مطلب، فضایی رانیز برای انعکاس مطالب مخاطبان اختصاص دادیم، که خوانندگان محترم می‌توانند از این طریق مطالب خود را در قالب پیشنهاد تهیه گزارش و خبر یا مقالات ارسال نمایند تا با نام خودشان یا به صورت امضا محفوظ در پایگاه درج شود.

    برای ما رسانه بیش از آن که ابزاری برای امرار معاش باشد، ابزاری است برای کمک به پیشرفت و توسعه جامعه‌ای است که در آن زیست می‌کنیم. پرداختن بیشتر به شهرستان نهاوند –علی‌رغم گستره فعالیت سراسری- هم به این دلیل است که آنچه را می‌اندیشیم می‌تواند برای کشور سودمند باشد ابتدا در مقیاس کوچکتر امتحان نماییم. این حاصل تلاش و اندیشه ماست تا چه پیش آید و چه در نظر افتد. مخلص شما/ سردبیر


  • ادامه